DIŞ KALİTE DEĞERLENDİRME (DKD) PROGRAMI;
Dış kalite değerlendirme: Laboratuvarların test sonuçlarının güvenilirliğini sağlamak veya yükseltmek amacıyla laboratuvarın dışındaki bir sistem/kurum/kuruluş tarafından düzenlenen içeriği veya konsantrasyonu bilinen ya da bilinmeyen örneklerle yapılan izleme ve değerlendirme çalışmasını ifade eder.
DKD’NİN ÖNEMİ:
Dış kalite değerlendirme programları; bağımsız kuruluşlar tarafından yürütülen, laboratuvarların analitik performanslarının karşılaştırmalı olarak değerlendirildiği programlardır. Dış kalite değerlendirme programı ile laboratuvarların analitik performansları uluslararası ölçekte diğer laboratuvarların performansları ile karşılaştırılarak değerlendirilir.
MEVZUATLAR AÇISINDAN DKD:
Tıbbi Laboratuvar Yönetmeliğinde; “Laboratuvar, Bakanlık tarafından belirlenen testler için dış kalite değerlendirme programlarına katılır ve bu katılım belgelenerek sonuçları kayıt altına alınır” ibaresi mevcuttur.
Hizmet Kalite Standartlarında;
- Testlerin dış kalite kontrol testleri çalışılmalıdır.
- Dahil olunan dış kalite kontrol programında belirlenen periyotlarda dış kalite kontrol testleri çalışılmalıdır.
- Gerektiğinde düzeltici önleyici faaliyet başlatılmalıdır ibaresi mevcuttur.
TÜRKİYE’DE DKD İLE İLGİLİ SORUNLAR
- Dış Kalite Değerlendirme programları ile ilgili firmaların çeşitliliği, programların değerlendirme periyotları ve metotlarının farklı olması,
- Katılım belgesinin kalite belgesi gibi algılanması,
- DKD programına dahil olan testler ve laboratuvarların izlenmesi ve değerlendirilmesi ile ilgili bir sistemin bulunmamasıdır.
E-LAB PROJESİNİN BAŞLATILMASI
- Öncelikle Türkiye’de mevcut olan Dış Kalite Değerlendirme programları tespit edildi.
- Bilimsel komisyon tarafından E-Laboratuvar projesi kapsamına girecek olan testler belirlendi.
- Sağlık Net üzerinde DKD veri giriş modülü hazırlandı. Biyokimya uzmanlarının İl Sağlık Müdürlüklerinden DKD kullanıcı şifresi almaları sağlandı. Ocak 2010 tarihinden itibaren belirlenen testlerde DKD sonuçlarının girişleri sağlandı.
- Üniversite hastane laboratuvarları, kamu hastane laboratuvarları, askeri hastane laboratuvarları, özel hastane laboratuvarları, özel tıbbi laboratuvarlar, halk sağlığı laboratuvarları, tıp merkezi ve poliklinik laboratuvarları E-Laboratuvar Projesi kapsamına alındı.
Dış Kalite Değerlendirme Bilimsel Danışma Komisyonu:
Dış Kalite Değerlendirme (DKD) sonuçlarını izleme ve değerlendirmeye yönelik E-Laboratuvar projesi kapsamında, Makamın 421 Sayılı Onayı ile; DKD sonuçlarını izlemek ve değerlendirmek amacıyla bu komisyon kuruldu.
Bilimsel komisyonun çalışmalarından örnekler:
- Kullanıcıların bilgilendirilmesi amacıyla başkanlığımız web sitesinde “DKD Kullanıcı Kılavuzu” yayınlanması,
- DKD ile ilgili ilgili lab.dkd@saglik.gov.tr kurumsal adresi alınması,
- DKD sistemine erişimin sağlanması için web sitemizde link konulması,
- DKD sonuçlarının SDI’a göre değerlendirilmesi,
- Sağlık Net yetkilileri ve komisyon üyeleri ile yapılan toplantıda sistemde tespit edilen aksaklıkların giderilmesi hususunda çalışmaların başlatılması,
- Veri göndermeyen kurumların tespit edilmesi,